ЕСІРТКІГЕ ТӘУЕЛДІЛІКТЕН ЕМДЕУ ЖӘНЕ ОҢАЛТУ САЛАСЫНДА ҮКІМЕТТІК ЕМЕС ҰЙЫМДАРДЫҢ ӨЗАРА ӘРЕКЕТТЕСТІГІНІҢ МОДЕЛЬДЕРІ

Аңдатпа

Осы мақалада Қазақстан Республикасындағы есірткіге тәуелділіктен емдеу және оңалту саласында үкіметтік емес ұйымдардың өзара әрекеттестігінің ерекшеліктері қаралады. Зерттеудің өзектілігі – ұйымаралық ынтымақтастықты дамыту есебінен есірткіге тәуелділікпен күрес жөніндегі шаралардың тиімділігін арттыру қажеттілігімен негізделген. Зерттеу мақсаты – үкіметтік емес ұйымдардың өзара әрекеттестігінің тетіктерін анықтау және олардың көрсетілетін көмектің нәтижелілігіне әсерін бағалау.

Зерттеудің әдіснамалық негіздемесі – кейс-стади әдісін қолдана отырып, сапалы әлеуметтік тәсіл болып табылады. Зерттеу шеңберінде есірткіге тәуелділіктен емдеудің медициналық және әлеуметтік-оңалту тәсілдерін іске асыратын екі үкіметтік емес ұйымның қызметіне салыстырмалы талдау жүргізілді. Тиімділікті бағалау – қызмет бағыты, нәтижелердің тұрақтылығы және әлеуметтік интеграция деңгейі өлшемшарттары бойынша жүзеге асырылды.

Зерттеу нәтижесінде медициналық тәсілдің қысқамерзімді әсерді қамтамасыз ететіні анықталды, алайда қайталанудың жоғары тәуекелімен сипатталады, ал әлеуметтік-оңалту тәсілі – анағұрлым тұрақты нәтижеге қол жеткізуге ықпал етеді, алайда ұзақ уақыт пен кешенді қолдауды қажетсінеді. Ұйымдар арасындағы үйлестірудің болмауы – олардың қызметінің жалпы тиімділігін төмендететіні белгілі болды.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы – үкіметтік емес ұйымдардың өзара әрекеттестігі нысандарын жүйелеу мен ұйымаралық ынтымақтастық шеңберінде медициналық және әлеуметтік тәсілдерді интеграциялау қажеттілігін негіздеу. Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы – Қазақстанда есірткіге тәуелділікпен күрес бағдарламаларын әзірлеу кезінде берілген ұсынымдарды пайдалану мүмкіндігінен тұрады.