ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖАСТАР АРАСЫНДА ЕСІРТКІ ТҰТЫНУҒА ТАРТУ ФАКТОРЛАРЫ: ТЕРЕҢ СҰХБАТ НЕГІЗІНДЕ САПАЛЫ ТАЛДАУ

Аңдатпа

Есірткіге тәуелділік қазіргі қоғамдағы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады және психоактивті заттарды қолдану механизмдері мен сауығу жолдарын жан-жақты түсінуді талап етеді.

Зерттеудің мақсаты – жастар арасында психоактивті заттарды қолданудың басталуына ықпал ететін негізгі факторларды, сондай-ақ тиімді көмек алуға кедергі келтіретін жүйелік тосқауылдарды анықтау. Зерттеу Қазақстанның Астана қаласында есірткіге тәуелділік тәжірибесі бар және сауығудың әртүрлі кезеңдерінде жүрген 25-36 жас аралығындағы он ересек ер адаммен жүргізілген тереңдетілген жартылай құрылымданған сұхбаттарға негізделген сапалық тәсіл арқылы жүзеге асырылды. Зерттеуде цифрлық технологиялардың есірткіге қолжетімділікті арттырудағы рөліне және отбасылық ортаның тәуелділікке осалдықтың қалыптасуына ықпалына ерекше назар аударылды. Бұл екі өлшем зерттеудің бастапқы кезеңінде алдын ала анықталмаған, керісінше Қазақстан контексіндегі осы іріктеменің ең айқын аналитикалық нәтижелері ретінде тақырыптық талдау барысында индуктивті түрде анықталды.

Нәтижелер есірткі қолданудың көпфакторлы сипатын көрсетті. Басым фактор ретінде құрдастардың ықпалы, әсіресе аға бауырлар немесе жақын достар сияқты сенімге ие адамдардың әсері анықталды.

Көмекке жүгінудегі негізгі кедергілерге стигмадан қорқу, міндетті есепке қою жүйесі, тиімді жеке оңалтудың қаржылық қолжетімсіздігі және тәуелділікті емдеу саласындағы білікті мамандардың өткір тапшылығы жатады. Құмар ойындарға тәуелділік пен есірткі қолдану бірін-бірі күшейтетін қатар жүретін тәуелділік құбылысы қолдау бағдарламаларын әзірлеу кезінде ерекше назар аударуды қажет етеді.

Жұмыстың практикалық маңыздылығы есірткіге тәуелді адамдарды қолдау жүйесін реформалауға бағытталған мемлекеттік органдарға арналған нақты ұсынымдардың әзірленуінде көрінеді.